Kolano zmienia kierunek komina, a trójnik jest tym miejscem, w którym do komina wchodzi rura od kotła albo od kominka. W typowej instalacji potrzebujesz jednego trójnika i tylu kolan, ile razy trasa musi ominąć przeszkodę. Rozmiar trójnika rośnie ze średnicą wkładu: przy fi 130 katalog podaje wymiar 290 mm, przy fi 250 już 450 mm, więc miejsce za urządzeniem warto zmierzyć przed zakupem. Poniżej rozpisuję, czym się różnią kąty, kiedy brać kolano nastawne, a kiedy takie z rewizją, i dlaczego ten sam trójnik ma w katalogu 87 stopni, a na karcie produktu 90.
Kolano zmienia kierunek, trójnik dokłada wlot
To dwa różne zadania. Kolano ma dwa końce i przestawia trasę o zadany kąt, na przykład o 45 stopni w bok, żeby ominąć wieniec albo krokwie. Trójnik ma trzy końce: dwa w osi komina i jeden z boku, na przyłączenie urządzenia. Opis karty trójnika kwasoodpornego mówi to wprost: element służy do połączenia urządzenia grzewczego z wkładem kominowym.
Materiał i sposób łączenia są w obu wypadkach takie same jak w rurach, z którymi je składasz. Wersja kwasoodporna to stal 1.4404 o grubości 0,6 mm z temperaturą pracy 450 °C na karcie, wersja żaroodporna to 1.4828 wg DIN 17441 o grubości 1 mm i 600 °C. Kielichy wchodzą jeden w drugi, spoiny robimy plazmowo. Katalog podaje przy każdym elemencie dwie średnice: przy fi 130 zewnętrzna ma 131,5 mm, a wewnętrzna 132,5 mm, i właśnie z tej różnicy powstaje kielich.
Skąd się bierze trójnik 87 stopni
Na karcie w sklepie element nazywa się trójnikiem 90 stopni, a w katalogu ten sam indeks KJ09 (w żaroodpornym KŻJ10) jest opisany jako trójnik 87 stopni. To nie dwa produkty, tylko dwie nazwy tej samej pozycji. Odgałęzienie nie jest dokładnie prostopadłe do osi komina, odchyla się od niej o trzy stopnie.
W praktyce liczy się to przy długim przyłączu. Trzy stopnie to około 5,2 cm na każdy metr rury, więc przy metrowym odcinku od kotła do komina różnica wysokości końców wynosi tyle właśnie, a nie zero. Kto rysuje trasę na kartce i sprawdza, czy rura zmieści się pod sufitem albo nad podłogą, powinien wziąć 87 stopni z katalogu. Kto szuka elementu w sklepie, znajdzie go pod nazwą z dziewięćdziesiątką. Wyjątkiem jest turbo dwuścienne, gdzie katalog podaje trójnik 90 stopni i nazwa zgadza się z kartą.
Ile miejsca zabiera trójnik
Trójnik jest największym elementem w dolnej części komina i najczęściej to on decyduje, czy zestaw da się zmontować w wąskiej kotłowni. Katalog podaje przy trójniku 87 stopni jeden wymiar L, a przy trójniku 45 stopni dwa, L1 i L2. Oba rosną razem ze średnicą wkładu.
| Średnica wkładu | Trójnik 87° (L) | Trójnik 45° (L1 i L2) |
|---|---|---|
| fi 100 | 260 mm | 303 i 180 mm |
| fi 130 | 290 mm | 346 i 210 mm |
| fi 150 | 310 mm | 375 i 230 mm |
| fi 180 | 340 mm | 415 i 260 mm |
| fi 200 | 360 mm | 443 i 280 mm |
| fi 250 | 450 mm | 554 i 350 mm |
Z fi 100 na fi 250 wymiar trójnika 87 stopni rośnie z 260 na 450 mm. Dlatego przy grubych wkładach do kominka trzeba sprawdzić odległość od ściany, a nie zakładać, że będzie jak przy gazie. Trójnik 45 stopni jest wyższy od tego z 87 stopniami, bo odgałęzienie odchodzi łagodniej i potrzebuje więcej wysokości. W zamian rura od urządzenia wchodzi do komina pod mniejszym kątem.
Jeżeli dwa urządzenia mają iść do jednego komina, w katalogu jest do tego trójnik portki. Gotowe kombinacje to 2×110/180, 2×120/200, 2×125/220 i 2×130/250, z wymiarem od 370 do 450 mm, pozostałe wykonujemy na zamówienie. Czy w twoim wypadku wolno podłączyć dwa urządzenia do jednego kanału, rozstrzyga kominiarz przy odbiorze, nie sam fakt, że element istnieje.
Kolano 90, 45, 30 czy 15 stopni
Kąt wybiera się pod przeszkodę, nie pod upodobanie. Kolano 90 stopni przechodzi z pionu w poziom i odwrotnie, więc pracuje w miejscu podłączenia i tam, gdzie komin wychodzi ze ściany. Kolana o mniejszych kątach służą do mijanki: dwa takie same kolana ustawione przeciwnie przesuwają pion w bok o kilkanaście lub kilkadziesiąt centymetrów i wracają do pionu. Każda zmiana kierunku dokłada opór przepływu, więc jeżeli przeszkodę da się ominąć dwoma kolanami po 30 stopni zamiast dwoma po 45, lepiej wybrać łagodniejsze.
Zakresy w sklepie różnią się między systemami. W żaroodpornych okrągłych stoją kolana 15, 30, 45 i 90 stopni, kolano nastawne oraz kolano 90 stopni z rewizją, w trzynastu średnicach od fi 100 do fi 300. W kwasoodpornych okrągłych mamy 45 i 90 stopni plus nastawne, w szesnastu średnicach od fi 80 do fi 400. Kolana kwasoodporne 15 i 30 stopni są w katalogu, ale nie stoją na sklepie, więc trzeba o nie napisać. Wszystkie elementy okrągłe leżą w kategorii wkłady kominowe okrągłe razem z rurami.
Kolano nastawne, czyli kąt ustawiany na budowie
Katalog nazywa je kolanem regulowanym 0–90 stopni (indeks KJ15 w kwasoodpornym, KŻJ15 w żaroodpornym), sklep nazywa je nastawnym. Ustawiasz kąt na miejscu, po zmierzeniu tego, co faktycznie wyszło z murarki. Przydaje się przy dachu o niestandardowym spadku i przy przejściu przez ścianę, która nie jest równo w pionie. Wersja o stałym kącie trzyma go sztywno, co jest zaletą, gdy trasa jest znana z projektu.
Kolano z rewizją: dostęp do środka bez rozbierania
Kolano 90 stopni z rewizją ma drzwiczki w kolanku, przez które można wejść szczotką do wnętrza systemu. Opis karty mówi o tym jednym zdaniem: umożliwia dostęp do środka systemu. W sklepie stoi wersja żaroodporna 1.4828 w średnicach fi 100–300, wersja kwasoodporna jest w katalogu pod indeksem KJ70 i wykonujemy ją na zamówienie.
W przyłączach z blachy czarnej 2 mm rolę tego elementu pełni kolano nastawne 90 stopni z rewizją, złożone z trzech segmentów, w średnicach fi 120–250. Obok niego stoi kolano uniwersalne z czterech segmentów. Czarne elementy z kategorii przyłączy kominkowych łączy się z wkładem, a nie wstawia w komin.
Wkład owalny: kolano przez krótki albo długi bok
W kominach owalnych ten sam kąt występuje w dwóch wykonaniach, bo przekrój nie jest symetryczny. Kolano przez krótki bok zagina rurę w poprzek krótszego wymiaru, kolano przez długi bok w poprzek dłuższego. Jeżeli zamówisz nie tę wersję, element nie wejdzie w kanał, choć średnica będzie się zgadzać. Sklep prowadzi kolana 45 i 90 stopni w obu wykonaniach oraz trójniki, w wymiarach 100/200, 100/220, 120/200, 120/220, 120/240 i 140/250, w kategorii wkłady kominowe owalne.
Komin izolowany: kolano ma dwa wymiary
W kominie dwuściennym element opisują dwie liczby: średnica wkładu i średnica obudowy. Ta sama trzynastka występuje jako 130/200 i jako 130/290, czyli z 3,5 cm i z 8 cm wełny na stronę. Kolano trzeba wziąć z tej samej pary co rury, inaczej płaszcz zewnętrzny się nie zestawi. W sklepie stoi piętnaście par od 100/160 do 300/440, a kąty to 15, 30, 45 i 90 stopni. Katalog ma w wersji kwasoodpornej jeszcze kolano 60 stopni, którego na sklepie nie ma.
Turbo: kolano z podstawą i kolano z odskraplaczem
W systemach do kotłów z zamkniętą komorą spalania kolana mają dodatkowe funkcje, bo w rurze zbiera się kondensat. Kolano 90 stopni z podstawą przenosi ciężar pionu na konstrukcję, a kolano 90 stopni z odskraplaczem odbiera skropliny i odprowadza je poza komin. Rozmiary są małe: w wersji jednościennej fi 60, 80 i 100, w dwuściennej 60/100, 80/125 i 100/150. Elementy leżą w kategorii wkłady do pieców kondensacyjnych.
Ile zmian kierunku wolno zrobić
Nasz katalog tego nie limituje, bo to nie jest kwestia elementu, tylko całej trasy. Przekrój i opór komina liczy się według PN-EN 13384-1, a gotową instalację odbiera uprawniony zakład kominiarski. Praktyczna kolejność jest taka: najpierw dobierz średnicę do urządzenia, potem policz, ile kolan wymusza budynek, a na końcu sprawdź na papierze, czy trójnik zmieści się w kotłowni. Jak dobrać samą średnicę, rozpisaliśmy w osobnym wpisie o średnicy wkładu kominowego.
Skąd bierzemy te dane
Wymiary L, L1 i L2 oraz kąty i indeksy pochodzą z naszego katalogu produktowego 2025, z tabel systemu jednościennego, owalnego, izolowanego i turbo. Gatunki stali, grubości blachy i temperatury pracy są z atrybutów kart produktów, a zakresy średnic z żywych kart sklepu, sprawdzonych 10 września 2026. Poza katalogiem podajemy dwie rzeczy: norma PN-EN 13384-1 dotyczy obliczania przekroju i oporu trasy, a przeliczenie trzech stopni na 5,2 cm na metr jest nasze.
Najczęstsze pytania
Trójnik 87 czy 90 stopni, który mam kupić?
To ten sam element. Katalog opisuje go jako trójnik 87 stopni, karta w sklepie jako trójnik 90 stopni, indeks jest jeden: KJ09 w kwasoodpornym i KŻJ10 w żaroodpornym. Odgałęzienie odchyla się od prostopadłego o trzy stopnie, co daje około 5,2 cm na metr przyłącza. Wyjątek to turbo dwuścienne, gdzie katalog też mówi o 90 stopniach.
Ile miejsca zostawić za kotłem na trójnik?
Tyle, ile podaje tabela wymiarowa dla twojej średnicy, plus rura przyłączeniowa. Przy fi 130 wymiar trójnika 87 stopni to 290 mm, przy fi 200 już 360 mm, a przy fi 250 450 mm. Trójnik 45 stopni jest wyższy, bo ma dwa wymiary, na przykład 346 i 210 mm przy fi 130.
Czym różni się kolano nastawne od kolana 45 stopni?
Kątem, który da się zmienić. Nastawne (w katalogu: regulowane) ustawiasz w zakresie od 0 do 90 stopni już na budowie, kolano 45 stopni ma kąt na stałe. Nastawne bierze się wtedy, gdy nie wiadomo z góry, pod jakim kątem wyjdzie przejście przez ścianę albo dach.
Czy do wkładu owalnego pasuje zwykłe kolano?
Nie. Owalny przekrój ma krótszy i dłuższy wymiar, więc kolano występuje w wersji przez krótki bok i przez długi bok. Trzeba wiedzieć, w którą stronę zagina się trasa w kanale, bo druga wersja nie wejdzie. W sklepie oba wykonania stoją obok siebie w kątach 45 i 90 stopni.
Czy kolano żaroodporne nadaje się do węgla albo ekogroszku?
Nie. Elementy żaroodporne 1.4828 o grubości 1 mm są do drewna i pelletu, a katalog na stronach tego systemu ma wprost ikonę zakazu dla kotłów opalanych ekogroszkiem. Do węgla i ekogroszku nie prowadzimy wkładów w żadnym systemie i nie podamy ci na nie średnicy, bo katalog na to nie pozwala.
Zaloguj przez Google
